سه‌ره‌تا به‌ئه‌ندام بوون له‌ یانه‌ هه‌لاتنی گه‌وره‌ له‌فه‌یسبووك په‌یوه‌ندی كردن به‌ به‌رێوبه‌ری سه‌ره‌كی یانه‌
يانه‌ي هه‌لاتني گه‌وره‌ prison break   هه‌ربـابه‌تیكت هه‌یه‌ به‌هیزه‌ له‌ نوسینی خۆته‌ بینیره‌ بۆ به‌ریوه‌به‌ر>>
یانه‌ی هه‌ڵاتنی گه‌وره‌ به‌ خێر بێن بۆ یانه‌ی هه‌ڵاتنی گه‌وره‌ به‌ هیوای سوود وه‌رگرتن و به‌سه‌ر بردنی كاتێكی خۆش

پێداویستیه‌كانی كۆرگه‌ ئه‌پلۆدکردنی وێنه‌و فایله‌کانت كیبۆردی كوردی ره‌خنه‌ و پێشنیار رێكـــــــــــــلام كردن

لایك بكه‌
په‌یامی به‌ رێوه‌به‌رایه‌تی به‌خێربێن ئازیزانی یانه‌ی هه‌ڵاتنی گه‌وره‌ ئه‌م كاته‌تان باش خۆشحاڵ بوین به‌ سه‌ردانكردنمان و به‌شداری كردننتان له‌ یانه‌كه‌مان هیوادارین بتوانین زۆر ترین سود به‌ كه‌مترین ماوه‌ ببه‌خشین به‌ دیاری بۆ ئێوه‌ی خۆشه‌ویست ..
گه‌رانی گۆگل تایبه‌ت به‌ یانه‌ی هه‌لاتنی گه‌وره‌

گه‌ڕانه‌وه‌   يانه‌ي هه‌لاتني گه‌وره‌ prison break > یانه‌ى هه‌مه‌ره‌نگ > زانيارى گشتى
ناوی ئه‌ندام
ووشه‌ی نهێنی

زانيارى گشتى لێرەدا گشت زانیاریەکی بە سوود بنووسە کە سوودی هەبێت بۆ هەمووان

دوایین 10 بابه‌ت له‌ يانه‌ي هه‌لاتني گه‌وره‌ prison break

زیاد كردنی وه‌ڵام
ئه‌م بابه‌ته‌ له‌ فه‌یسبووك بلاو بكه‌وه‌
 
ئامرازه‌كانی بابه‌ت شێوازه‌كانی نیشاندان
كۆن 28-08-2012, 12:06 PM   #1
leeyowon
ئه‌ندامی زۆر چالاك
 
وێنه‌ی ئه‌ندامی leeyowon
سه‌ره‌كی ئه‌گه‌ر ده‌ته‌وێت زانیاری بزانی وه‌ره‌ ئێره‌

ئایا ئه‌زانی كه كرم نزیكی 2000 دانه ماسولكه‌ی هه‌یه‌؟

ئایا ئه‌زانی كه ژماره‌ی جمگه‌كانی ملی زه‌ڕافه‌ یه‌كسانه له‌گه‌ڵ جمگه‌كانی ملی مرۆڤ؟

ئایا ئه‌زانی كه خێراترین و وریاترین گیانه‌وه‌ر بۆ بیستن گوێ‌ درێژو گورگه‌

ئایا ئه‌زانی كه دڵی مێشووله له یه‌ک ده‌قیقه 1000 جار ته‌پ لێ ئه‌دا؟

ئایا ئه‌زانی كه مێشووله نزیک 47 دانه ددانی هه‌یه؟

ئایا ئه‌زانی كه مێشووله له درێژایی ته‌مه‌نی زیاتر له 500 دانه گرا دائه‌كات؟

ئایا ئه‌زانی كه له وڵاتی به‌رازیل هندێک جاڵ‌جاڵۆكه هه‌ن كێشانه‌ی نزیكی 85 گرامه؟‌

ئایا ئه‌زانی كه ‌كاتێ هه‌نگ به مرۆڤه‌وه ئه‌دات له‌ هه‌مان كات خۆی گیانی له ده‌س ئه‌دات؟

ئایا ئه‌زانی كه شاژنی هه‌نگ ته‌نها كاتێ گراكه‌ی به‌جێ ئه‌هێڵێ كه سه‌ركرده‌یی هه‌نگه‌كانی تر بكات
له‌كاتی ڕۆیشتن بۆ جێگایه‌ک؟ ‌

ئایا ئه‌زانی كه شاژنی هه‌نگ هه‌مو ڕۆژێک نزیک3000 گرا دائه‌كات؟

ئایا ئه‌زانی كه ئه‌گه‌ر قرژاڵ له‌ ناو سندوقێكی به‌ستراو داینێیت ته‌مه‌نی درێژتر ئه‌بێت
تا سندوقێكی به‌ره‌ڵا؟

ئایا ئه‌زانی كه حوشتر له زمانی عه‌ره‌بیدا نزیک 1000 دانه ناوی جۆراو جۆری هه‌یه‌؟

ئایا ئه‌زانی كه مێشكی مرۆڤ نزیک 1،3 كیلۆگرامه وه پێكهاتوه له سێ به‌ش؟
به‌شی یه‌كه‌م كارو باری ڕۆژانه‌ و بیستن و دیدو ڕوانین و وتن، به‌شی دووهه‌می كاروباری كێشانه‌ی
ماسولكه‌كان ده‌كات، وه‌ به‌شی سێهه‌می كه ‌له‌سه‌ر بڕبڕه‌ی پشتی مرۆڤ دایه كاروباری هه‌ناسه‌ كه‌موكۆڕی
خوێن‌و ته‌په‌كانی دڵ ده‌كات‌و تایبه‌ت بۆ هه‌ڵگرتن و تۆماركردن.

ئایا ئه‌زانی كه‌ زمانی مرۆڤ 12000 دڵۆپه‌ی هه‌ستی تامكردنی له‌سه‌ره‌؟

به‌ ناوه‌ڕاستی زمان هه‌ست به تامی هیچ خواردنێک ناكات، به هه‌ردوو لای زمان هه‌ست به تام خواردنی

ترش ده‌كات، وه به كۆتایی زمان هه‌ست به تامی خواردی تاڵ ده‌كات.

ئایا ئه‌زانی كه هه‌مو مرۆڤێک سه‌ر په‌نجه‌ی جیاوازه له مرۆڤێكی تر؟

.وه‌ هه‌رگیز دوو مرۆڤ په‌یدا نابێت كه سه‌ر په‌نجه‌یان له‌ ڕه‌نگی یه‌ک بێت

گه‌نجترین دایک و باوک 8 ساڵ و 9 ساڵ بوون که‌ له‌ ساڵی 1910 له‌ چین ژیاون.


که‌نه‌دا وشه‌یه‌کی هندییه‌ و واتاکه‌ی "گوندی گه‌وره‌"یه‌


گه‌ده‌ مان هه‌ر دوو هه‌فته‌ جارێک لینجه‌ په‌رده‌ی نوێ به‌رهه‌مدهێنێت ئه‌گه‌ر وانه‌بێ ئه‌وا خۆی هه‌رس ده‌بێ.


ئه‌گه‌ر هه‌وره‌کان نه‌بوونایه‌ خۆشیمان له‌ خۆر نا ئه‌بینی.



زه‌ڕافه‌ی داماو ده‌نگه‌ ژێی نییه‌


ئه‌گه‌ر یه‌ک له‌ دوای یه‌ک له‌ یه‌ک تا سه‌د کۆبکه‌ینه‌وه‌ ئه‌نجامه‌که‌ی ئه‌کاته‌5050


محمد به‌ربڵاوترین ناوه‌ له‌ جیهاندا <له‌ هه‌موو ناوێک زیاتر به‌کارهێنراوه‌ بۆ ناونان



پیتی E له‌ هه‌موو پیته‌کان زیاتر به‌کارهاتووه‌ له‌ زمانی ئنگلیزیدا


باڵنده‌کان هێزی کێشکردنی زه‌وییان پێویسته‌ بۆ قوتدانی خۆراک.


زۆرترین ماوه‌ی فڕینی مریشک که‌ تۆمارکراوه‌ 13 چرکه‌یه‌.


کوالا نزیکه‌ی 18 کاتژمێر ده‌خه‌وێت له‌ شه‌و و ڕۆژێکدا .


نزیکه‌ی له‌ سه‌دا 78 ی مێشکی مرۆڤ له‌ ئاو پێکدێت


1
. له‌سه‌دا 11 مرۆڤه‌كان ده‌سته‌ چه‌په‌ن.

2. ڕۆژی له‌ دایكبوونی زۆربه‌ی دانیشتوانی دنیا له‌ مانگی هه‌شتدایه‌.

3. وورچ 42 ددانی هه‌یه‌.

4. ڕێژه‌ی شه‌كر له‌ لیمۆدا زۆرتره‌ وه‌ك له‌ شلیك.

5. له‌سه‌دا 8ی مرۆڤ په‌راسویه‌كی زیاتریان هه‌یه‌.

6. پشیله‌ له‌سه‌دا 66ی ژیانیان به‌خه‌و به‌سه‌ر ده‌به‌ن.

7. درێژترین شه‌قام له‌ دنیا 1,896كم له‌ تۆرۆنتۆ كه‌نه‌دایه‌.

8. له‌سه‌دا 90ی چیا به‌فرینه‌كان له‌ژێر ئاودان.

9. -ڕسته‌ی "the quick brown fox jumps over the lazy dog" هه‌موو پیته‌كانی ئه‌لف بێی ئینگلیزی به‌كاردێنێت.

10. مێشكی مرۆڤێكی ئاسایی له‌سه‌دا 78 ئاوی تێدایه‌.

11. ئه‌گه‌ر ژماره‌كان كۆ بكه‌یته‌وه‌ له‌ 1 تا 100 (1+2+3...) كۆی ده‌كاته‌ 5050

12. رۆژی له‌ دایكبوونت له‌گه‌ڵ 9 ملیۆن كه‌سی تری دنیا هاوشێوه‌یه‌.

13. له‌ ساڵێكدا 31,557,600 چركه‌ هه‌یه‌.

14. دارستانی ئه‌مه‌زۆن نیوه‌ی ئۆكسجینی دنیا دروست ده‌كات.

15. جامایكا 120 ڕوباری هه‌یه‌.

16. زانایان دڵنیا نین ده‌یناسۆر ڕه‌نگیان چۆن بووه‌.

17. پله‌ی گه‌رمی چه‌ند نزمیش بێت مادده‌ی به‌نزین هه‌رگیز نایبه‌ستێت.

18. پشیله‌ی سپی و چاوشین نابیستن.

19. باوه‌ش كردن به‌ داردا قه‌ده‌غه‌كراوه‌ له‌ چین.

20. مشك زیاتر له‌ ووشتر به‌رگه‌ده‌گرێ بۆمانه‌وه‌ی بێ ئاو.

21. ته‌نها مێشوله‌ی مێینه‌ به‌خه‌ڵكه‌وه‌ ده‌دات ئه‌مه‌ش بۆ زاوزێكردن پێویستیه‌تی.

22. تاج مه‌حه‌ل له‌ هیندستان هه‌مووی له‌ مه‌ڕمه‌ڕ دروست كراوه‌.

23. پێش ئه‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا به‌غداد بۆمباران بكات 1 بلیۆن دۆلار له‌ بانكی ناوه‌ندی به‌غداد برا كه‌ ئه‌مه‌ش له‌ مێژوودا گه‌وره‌ترین رفاندنی پاره‌یه‌ له‌ بانكه‌وه‌.

24. زه‌ریای ئه‌تڵه‌سی سوێرتره‌ له‌ زه‌ریای هێمن.

25. له‌ نیوزله‌ندا 70 ملیۆن به‌رخ هه‌یه‌ به‌لام ته‌نها 4 ملیۆن خه‌ڵك هه‌یه‌.

ئایه‌ ده‌زانى ؟ زیاتر له‌ 800 ملیۆن كه‌س له‌ دانیشتوانى سه‌رزه‌وى روبه‌روى به‌د خۆراكى بونه‌ته‌وه‌؟
  ئایه‌ ده‌زانى ؟هه‌موو سالێك زیاتر له‌ (100000)مناڵى توش بوو به‌ شێواوى مێشك به‌ شێوه‌یه‌كى زگماك له‌دایك ده‌بن ئه‌مه‌ش به‌ هۆى كه‌مى (یود)له‌ خواردنى دایكه‌كانیان له‌كاتى سك پرى یا له‌ پێش سك پریدا.
  ئایه‌ ده‌زانى ؟هه‌موو سالێك زیاتر له‌ (250000) مناڵى تووش بوو به‌كوێرى زگماك له‌ دایك ده‌بن له‌ ده‌رئه‌نجامى كه‌مى ڤیتامین (ڕ)؟
  ئایه‌ ده‌زانى ؟ له‌(60%)ى ئافره‌تانى وڵاتانى جیهانى سێیه‌م به‌ شێوه‌یه‌كى راسته‌وخۆ خه‌ریكى كارى جوتیارین؟
  ئایه‌ ده‌زانى ؟ نزیكه‌ى نیو ملیۆن ئافره‌ت هه‌موو سالێك ده‌مرن به‌هۆى ئه‌و بێ هێزیه‌ى كه‌توشى ده‌بن له‌كاتى سك پرى و مناڵ بوندا, واش دانراوه‌ هۆكه‌ى بۆ به‌دخۆراكى وبرسیه‌تى ده‌گه‌رێته‌وه‌؟
  ئایه‌ ده‌زانى؟ ژیانى(2.5) ملیاركه‌س له‌ وڵاتانى دووا كه‌وتوو (دول النامیه‌) به‌ستراوه‌ته‌وه‌ له‌ سه‌ر جۆتیارى؟
  ئایه‌ ده‌زانى؟ له‌(70%) ى ئاوى شیرینى واته‌ ئاوى خواردنه‌وه‌ به‌كاردێت بۆ ئاودانى به‌روبوومه‌كان له‌ جیهاندا؟
   ئایه‌ ده‌زانى؟ درێژترین رٍووبار له‌ جیهاندا رٍووبارى(نیل)ه‌ كه‌ درێژیه‌كه‌ى ده‌گاته‌(40157)میل و له‌دواى ئه‌و ڕووبارى(ئه‌مازۆن)دێت و ڕووبارى (میسیسبى) به‌ پله‌ى سێیه‌م دێت؟
  ئایه‌ ده‌زانى؟ گه‌وره‌ترین ئۆقیانۆس له‌ جیهاندا ئۆقیانۆسى (هادى) یه‌ كه‌ ڕوبه‌ره‌كه‌ى ده‌گاته‌ (64) ملیۆن میل و وه‌ قوڵترین شوێن تیایدا ده‌گاته‌(36251) پێ؟
  ئایه‌ ده‌زانى؟ داهێنه‌رى ئامێرى ژمێریارى(حاسبه‌) بلیز باسكالى فه‌ره‌نسى بوو له‌ ساڵى 1785 ز دا؟
  ئایه‌ ده‌زانى ؟ كۆنترین پرد له‌ جیهاندا مێژوووه‌كه‌ى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ (850) ساڵ پێش زایین, كه‌ ده‌كه‌وێته‌ توركیا كه‌ بریتىیه‌ له‌ پردێكى به‌ردینى و ده‌كه‌وێته‌ سه‌ر ڕووبارى (میلس) له‌ توركیا؟
  ئایه‌ ده‌زانى ؟ گیاندارى (زه‌ڕافه‌) له‌به‌ر درێژى ملى له‌رۆژێكدا ته‌نها (9) خوله‌ك ده‌خه‌وێت,به‌ڵام ئه‌م خه‌وتنه‌ له‌سه‌ر یه‌ك نىیه‌ به‌ڵكو به‌ سێ جاره‌ و هه‌رجاره‌ى سێ خوله‌ك ده‌خه‌وێت؟
   ئایه‌ ده‌زانى؟ له‌شى ئاده‌میزاد له‌ (206) پارچه‌ ئێسك پێكهاتووه‌؟
   ئایه‌ ده‌زانى؟ ژماره‌ى ئه‌وكه‌سانه‌ى تووشى ڤایرۆسى( ئایدز) بوون له‌ ساڵى 2005 (پێنج ملیۆن ) كه‌س بوون؟
  ئایه‌ ده‌زانى؟ڕێژه‌ى ئه‌و كه‌سانه‌ى كه‌ تووشى ڤایرۆسى (ئایدز) بوونه‌ له ‌وڵاتانى دوواكه‌وتوو ده‌گاته‌ (95%)؟
   ئایاده‌زانى ؟ له‌ ساڵى( 2010) دا زیاتر له‌ 18 ملیۆن مناڵ كه‌ هه‌ر یه‌كێكیان یان‌ دایك یان باوك یاخود هه‌ردووكیان له‌ ده‌ست ده‌ده‌ن به‌ هۆى نه‌خۆشى (ئایدز)ه‌وه‌ له‌ووڵاتانى ئه‌فریقیاى باشوورو بیابانى گه‌وره‌ ؟
   ئایه‌ ده‌زانى ؟ ژماره‌ى ئه‌و كه‌سانه‌ى كه‌ پێویستیان به‌ یارمه‌تى مرۆیى هه‌بوو له‌ ساڵى 2004 له‌ جیهاندا (دوو ملیۆن ) كه‌س بوون؟
  ئایه‌ ده‌زانى ؟په‌نابه‌ران یه‌كێ له‌ زۆرترین ئه‌و كۆمه‌ڵانه‌ن كه‌ ڕووبه‌ڕوى برسیێتى ئه‌بنه‌وه‌ هه‌روك نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتوه‌كان ئاماژه‌ى به‌وه‌ كردوه‌ كه‌ ژماره‌ى تێكڕاى په‌نابه‌ران له‌ جیهاندا ده‌گاته‌ (9)ملیۆن په‌نابه‌ر؟






ئايا دةزانى كةولاتى لوبنان بة سيَو بةناو بانطة.

2/ ئايا دةزانى كةولاتى هؤلةندا بةطولَ بةناوبانطة.

3/ ئايا دةزانى كةولاتى فةرةنسا بة ( عةتر) بؤن بةناوبانطة.

4/ ئايا دةزانى كةولاتى ئيتاليا بة جلوبةرط بةناوبانطة.

5/ ئايا دةزانى كةولاتى هندستان بة بةهارات بةناو بانطة.

6/ ئايا دةزانى لةسالى 1652ز دا لةشارى رؤماى ثايتةختى ئيتاليا يةكةمين رؤذنامة لة جيهان دةرضوو.

7/ ئايا دةزانى لاواز ترين هةستى بؤن كردن لاى بالندةية.

8/ ئايا دةزانى لةدوونيا دا 2698 زمان هةية كة قسةى ثى دةكريت 424 زمان لة ئةمةريكاية 48 زمان لة ئةوروثاية 153 زمان لة ئاسياية 118 زمان لة ئةفريقاية 1179 زمان لة ئوسترلياية.

9/ ئايا دةزانى وولاتى غانا لة ئةفريقا زؤرترين كاكاو لة جيهان دا بةرهةم ديَنيت.

10/ ئايا دةزانى ميَشكى مرؤظ دا ميَشكى ثياو قورسترة لة هى ئافرةت.



11/ ئايا دةزانى كيشوةرى ئةفريقا باشترين كيشوةرة بؤ بةرهةم هيَنانى زيَير

12/ ئايا دةزانى 6500جؤرى بالندة هةية بؤ سةر 150 ثؤل دابةش كراون.

13/ ئايا دةزانى طةورةترين درةخت تا ئيستا روابى لة كاليفؤرنياية كة بةشى 40خانووى كردووة.

14/ ئايا دةزانى كاسى جيهان كيشى 5كطم ة دريَذى 36سم ة و عةيارى زيَرةكةش 18دةية.

15/ ئايا دةزانى بؤيةكةم جار لةسالى 1879ثياويكى بةريتانى جةرخى دروست كردت.

16/ ئايا دةزانى كةميَروو ديوارى بةدةورى ئةودانةويَلةدا دروست كرت ماناى ئةوة دةطةيَنى كةرؤذى دوواى بارانة.

17 ئايا دةزانى لةسالى 1945 ز دا هيتلةر خيَزانى خؤى كوشتو خؤشى كوشت.

18/ئايا دةزانى لةميَذووى دونيادا كة ثياو زؤرترين ذنى هيَنابى ثياويَك بوو بةناوى (سليَمان حكيمى ثاشا) كة لة ذيانى دا حةوسةد ذنى هيَناوة.

19/ ئايا دةزانى لة ميذوو دا يةكةم سةحابةى كورد ناوى كاروانى كوردى بوو.

20/ ئايا دةزانى ئافرةتيَك لة بةريتانيا كةشوى كرد تاوةكو مرد 62مندالى بوو.

21/ ئايا دةزانى طةورةترين و بةهيَزترين كةنالى تةلةفزيوَن لة جيهاندا كةنالى تةلةفزيؤنى (A.L.V)ية .

22/ ئايا دةزانى لةئافرةتدا كةخواى طةورة وةحى بؤنارد بيَت دايكى حةزرةتى عيسا حةزرةتى مريةمة.

23/ ئايا دةزانى كويَر لةخةتى بريل سود لة خويندنةوة وةردةطريَت.

24/ ئايا دةزانى لةسالَى 1920 فليمى مندالان بةرهةم هيَنرا .

25/ ئايا دةزانى طيانةوةريَك بةناوى كارا طارؤ لةباشورى رؤذئاواى ئةمةريكا لةذيانى رؤذانةيدا هةرطيز ئاو ناخواتةوة.

26/ ئايا دةزانى دريَذترين قةبر لة جيهاندا قةبرى ثيَغةمبةر نوحة لة توركياية كةدريَذى 40 مةترة .

27/ ئايا دةزانى مانط سالَى 3ضركة لةزةوى دووردةكةويَتةوة .

28/ ئايا دةزانى طةورةترين هوتيلى ذيَر زةوى كة هةتا ئيستا كرابىَ لةنيَوان فةرنساو بةريتانيا دروست كرابوو كة 15 مليار دؤلارى تيضوو.

29/ ئايا دةزانى طةورةترين طةراج لةجيهان كةجيَطةى 7000ئوتومبيَل دةبيَتةوة لةبةريتانيا.


..............(رێواس).............
يه كيێك له گرنگترين تايبه ت مه ندي يه كاني لاسكي رێواس ئه وه يه كه په نكرياس هانده دات بۆ رشتني
ئه نسولين و به و هۆيه شه وه شه كري ناو خوێن كه م ده بيێته وه بۆيه ئه و كه سانه ي دووچاري نه خۆشي شه كره ن ، رێواس بخۆن كه لكيێكي زۆريان پيێ ده به خشيێ ، خواردني رێواس سستي و ته مه لي لاده بات و شه وق و خۆشي ئه به خشێت ، رێواس گه ده و ريخۆله كان به هيێز ده كات و رێكخه رێكي باشي گلانده ريژينه كاني گه ده شه ، باشترين چاره سه ري
گيايي بۆ نه هيێشتني ترشه لۆكي گه ده رێواسه ، گه ر به رده وام بيخۆريت خوێني كه سه كه پاك ده كاته وه و هه روه ها بۆ چاره سه ركردني دومه ل كاريگه رييه كي باشيشي هه يه ، رێواس بۆ ئه وانه ي تايان هه يه يان كه م ئيشتيهان به سووده ، هه روه ها بۆ چاره سه ري رارايي و
چاره سه ري زه ردوويي به كه لكه ؛ بۆ ئه م مه به سته ش ده توانرێ بري (٠٠١)گم ئاوي رێواس بخۆيته وه ، چه ند دلۆ پيكي خاوێن له ئاوي رێواس ئه گه ر بكرێته
چاو بۆ به هيێزكردني بينين
و لابردني په له ي سپي سه رچاو به كه لكه ، زياده خۆري رێواس ئه بيێته هۆي دروست بووني به رد له گورچيله و ميزه لدان دا ، له به رئه وه رێواس خواردن رێﮊه ي شه كري خوێن دائه به زێنيت ، وه بۆ ئه وكه سانه ي دووپشك پيێوه داون
خواردني مه ترسي داره ، بۆ ئه و ﮊنانه ي كه سك پرن يان شير ده رن پيێويسته زيادي
نه خۆن .


.............(قه يسي).............
ميوه ي قه يسي ليێوان ليێوه له فيتامين(a)به جۆرێك كه دوو دانه قه يسي ئه توانيێت نيوه ي فيتاميني
پيويستي له شي كه سيێكي بالغ ده سته به ر بكات ، ئه م فيتامينه بۆ گه شه كردني له ش زۆر پيێويسته و تواناي بينين له شه ودا زياد ده كات . قه يسي
دﮊي كه م خۆريه و هاوسه نگي ريخۆله كانيش راده گرێت ، بۆ سيسته مي به رگري له شيش زۆر به كه لكه سه ره راي ئه وه خواردني قه يسي بۆ زۆر له و نه خۆشانه ي كه له ده وراني چاره سه ركردندان پيێشنيار ئه كرێت ، هه روه ها پسپوراني خوارده مه ني قه يسي به خواردنێكي پر له پوتاسيوم ناو ده به ن و
ميز هاوه ره و بۆ چاره سه ري ميز گيران كاريگه ريه كي چاره سه ر كه ري هه يه ، قه يسي ريخۆله كان هاوسه نگ و چالاك رائه گرێت و قه يسي ووشك يان گه لاي قه يسي وه كو ره وان كه ر به كاري ده هيێنرێت ، قه يسي له ده رماني خه و كاريگه ر تره له وانه يه جيگاي سه رسورمان بيێت ئه گه ر بليێين قه يسي خه و هيێنه و بيێ زيانيشه ، گيا ناسان خوێي كانزاي ئاوي قه يسي بۆ هيێوركردنه وه ي ميێشك و خاوكردنه وه ي ده ماره كان به گرنگ ناو ئه به ن دوو يا سيێ ده نك قه يسي گه ييشتوو نيو سه عات به ر له نووستن بخۆريت ئه وا شه وێكي ئارام به خش و خۆشت
به نسيب ده كات ، دﮊي هاﮊه هاﮊي گوێيه ئه و كه سانه ي كه گوێيان هاﮊه ي تيايه ئه گه ر هه ر رۆﮊه ي دوو سيێ دلۆﭖ رۆني قه يسي بتكيێننه گوێيانه وه كيێشه يان به ته واوي چاره سه ر ده بيێت .


............( نيێرگز )...........
خواي په روه ردگار هيچ شتيێكي بيێ سوود و بيێ
حيكمه ت به دي نه هيێناوه ،
حيكمه تيێكي گه وره ي كه له م گوله بۆن خۆشه دا ده دره وشيێته وه ، بريتيه له وه ي كه پيغه مبه ري رابه رمان(ص)ده فه رموێ : (بۆني نيێرگز بكه ن ، چونكه هه موو كه سيێك ده نكه شيێتييه ك و به له كيه كي له ناو دلدا هه يه ، هيچ شتيێك لاي نابات ته نها بۆني نيێرگز نه بيێت). واته هه ركه سيێك زوو توره ببيێت بۆني نيرگز بكات تووره بوونه كه ي ناميێني ، نه خۆشي تووره بوون و دل ته نگي چه ندين ئاكام و به رهه مي ترسناكي ده بيێت ، بۆيه پيێويسته هه ر رێگايه ك چاره سه ر بيێت بۆ ئه م نه خۆشييه ده بيێت بيگرێته به ر.
ئه وه ي كه ده يه وێت به كاري بهيێنيت ده بيێت رۆﮊي سيێ جار هه ر جاره ي (٠١)خووله ك بۆني بكات . كه كاتي ته واو بووني
ئه م گوله يش هات ، ده بيێت بۆني عه تره كه بۆ ماوه ي(٠٦)رۆﮊ به كار بيێنێ .


...............(تروزي)............
بۆ قه له و بوون و فرێداني به ردي گورچيله زۆر چاكه ئه گه ر رۆﮊي نيو كيلۆ بخورێت بۆ ماوه ي(١٤)رۆﮊ.
له عايشه وه ره زاي خواي ليێبيێت ده گيێرنه وه ده ليێ من زۆر نه خۆش و لاواز بووم ، دايكم گه ليێك خواردني ده رخوارد ده دام بۆ
به هيێزبوون و قه له وبونم ، به لام تروزي له هه موويان چاك تر بوو .
ئه گه ر رۆﮊي(٣)جار بيخۆيت
گه رماي گه ده سارد ده كاته وه . هه روه رۆﮊي چاره گه كيلۆيه ك بخۆريت بۆ ماوه ي (١٤)رۆﮊ به به رده وامي بۆ ئازاري ميزه لدان زۆر باشه‌



هيتله ر يه ك رؤز بيش مردني زني هينا
كه ناوي ئيفان كراون بوو
...........................
نه هه نگه كان له زير زه رياكان ده توانن 22 كاژمير گؤراني بلين
.................................
له هه موو 20 مرؤفدا يه كيكيان په راسويه كي له واني تر زياتره
.................................
بالؤن له سالي1783 دروست كراوه
.................................

مرؤف رؤزانه [25 .100] تاله موي لي ئه وه ري
.................................
جؤزيف كؤديؤ ئؤتؤمبيلي دروستكرد
.................................

قه له م جاف له سالي [1945 ] دروست كرا له لايان [فايرؤوه]

.................................

مه كه جه قي وشكانيه
.................................................. ................

[80] مليؤن ساله جيا به ردينه كان دروست بونه
.................................
ئه سب به پيوه ده نويت
.................................
بانترين رووبار رووباري ئامازؤنه له هه نديك شوين ده كاته 60 كم
.................................
دوبشك ده توانيت سئ سال له سه ر يه ك هيج نه خوات
.................................
له سالي [1979 ] بؤ يه كه مجار نه خؤشي ئايدز له ئه مه ريكا سه ري هه لد
توري جاو نزيكه ي 135 مليؤن خانه ي تيدا يه ئه رك يان كرتني وينه و جياكردنه وه ي ره نكه كانه
.................................
قه باره ي خؤر 330330 جار به قه د كؤي زه ويه
.................................
جه نكيزخان دامه زرينه ري ئيمبراتؤريه تي مه غؤله
.................................

nokia ناوي گوندێكه له ولاتي فلله ندا

.................................

له سالي 1944 يه كه م كؤمبيوته ر دروستكرا
.................................

تراكتؤر له سالي 1900 درووستكرا
.................................

ميزووي كؤنگ فوو ده كه ريته بؤ 4500 سال به ر له ئيستا
.................................
زؤر به ي خه لكي به هه شت له هه زارانن
.................................
له زماندا 9000 هه زار خانه ي تامكردن هه يه
.................................
مرؤف رؤزانه 25 هه زار جار هه ناسه ده دات
.................................
35./.ي بيكهاته ي زه وي له ئاسن بيكهاتوو

.................................
ته ره زان له ناو دارستان كه وره بوه بؤجي له ناو فليمه كاندا ريشي نيه
.................................
سالانه نزيكه ي 150000 بومه له رزه روده دات
.................................
به ركه هه واي زه وي بيش 3.3 مليار سال دروست بووه
.................................
شاري هه ولير له سالي 1923 بووه به باريزكا

ره‌خنه‌:
گرنگترین خاڵ كه‌ده‌بێت له‌به‌ر چاوی بگرین بۆ ره‌خنه‌گرتن له‌فیلم ئه‌وه‌یه‌، له‌بنه‌مادا جیاوازییه‌ك له‌نێوان ره‌خنه‌ی فیلم و ره‌خنه‌كانی تر له‌ئارادا نییه‌.
جۆن سایمۆن1
ئه‌مه‌ نامه‌یه‌كه‌ له‌فیلمی "سه‌گی ئه‌نده‌لوو"2 له‌ساڵی (1929)، به‌ده‌ستی (سالڤادۆر دالی)و (لۆیی بونوئێلڕ)، كه‌ به‌ناوبانگترین فیلمی سوورئالیزمی داده‌نرێت، ئه‌و پیاوه‌ له‌سه‌ر ته‌خته‌كه‌ راكشاوه‌ چی به‌سه‌ر دێت؟ بۆچی وایه‌و ناجووڵێته‌وه‌؟ ئه‌گه‌ر زۆر تامه‌زرۆی بینینی ئه‌م فیلمه‌ن ده‌توانن له‌سینه‌مایه‌كدا بیبینن، به‌ڵام ئه‌گه‌ر دڵناسكن و به‌سۆزن، له‌گه‌لڕ خۆتاندا په‌چه‌ و نه‌ختێك ده‌رمانی ئارامكه‌ره‌وه‌ به‌رن.
مۆنیكا ویتی، سه‌ره‌رِای جله‌كانی، كه‌ به‌مۆدیلی رۆژ له‌به‌ریدایه‌ له‌گه‌ڵ شوێنه‌واره‌كه‌ی ده‌وروبه‌ریدا نه‌گونجاو ده‌رده‌كه‌وێت، ئه‌م نامه‌یه‌، كه‌ له‌فیلمی "بیابانی سوور" كه‌(میكێلڕ ئه‌نتۆنیۆنی) له‌ساڵی (1962)دا دروستیكردووه‌ و مۆنیكا له‌ناو كارگه‌كه‌یدا پیشانده‌دات.
ئه‌مه‌ نامه‌یه‌كی ئارامی پێش زریانه‌ له‌فیلمی "دراوسێكان"3 له‌ساڵی (1952)دا له‌ده‌رهێنانی (نۆرمه‌ن مه‌ك لارێن)، ئه‌م فیلمه‌ توانی خه‌ڵات وه‌ربگرێت.
له‌م نامه‌یه‌دا كه‌تایبه‌ته‌ به‌فیلمی "دوو پیاوو كومێد4ێك" له‌ده‌رهێنانی (رۆمه‌ن و پولانێسكی)، دوو پیاومان له‌به‌رچاوه‌، كه‌ به‌پاشه‌كشه‌ به‌ره‌و كه‌ناری ده‌ریا، له‌حاڵێكدا هێشتا كومێده‌كه‌ له‌گه‌لڕ خۆیاندا جێبه‌جێده‌كه‌ن، به‌رپه‌رچی توندوتیژی شوێنه‌واره‌كه‌یان ده‌ده‌نه‌وه‌.

ره‌خنه‌، كه‌ به‌هه‌ڵه‌ له‌گه‌لڕ (دۆزینه‌وه‌ی هه‌ڵه‌كان)، یان (دادوه‌رییه‌كی سه‌خت و ناكۆك) به‌هاومانا دانراوه‌، له‌بنه‌مادا جۆرێكه‌ له‌هونه‌ری هه‌ڵسه‌نگاندن، ره‌خنه‌گر ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ به‌پشت به‌ستن به‌هۆش، ئه‌زموون، هه‌ست و زانیاریه‌كانی هه‌وڵده‌دات لایه‌نه‌ باش و لایه‌نه‌ خراپه‌كانی كارێكی هونه‌ری هه‌ڵبسه‌نگێنێت، له‌لایه‌كی تره‌وه‌ سه‌رنجی كۆمه‌ڵگه‌ راده‌كێشێت بۆ لای كاره‌ زۆرباشه‌كان و ئه‌و كارانه‌ی شیاوی ده‌ستخۆشین، له‌لایه‌كی تر به‌شه‌رمه‌زاركردنی ته‌زوریر و فێڵكردن، هونه‌رمه‌نده‌كه‌ ناچارده‌كه‌ن به‌گوێره‌ی كاره‌كانی له‌ئاستی چاودێرێكی وریا و حه‌ساسدا، هه‌ست به‌لێپرسراوێتی بكات.
بۆ خوێندكارێكی رێكوپێك له‌به‌شی سینه‌مادا فێربوونی چۆنیه‌تی هه‌ڵسه‌نگاندنی فیلم گرنگ و پێویسته‌، به‌داخه‌وه‌ له‌م وڵاته‌دا (ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا) زۆرجار فیلمه‌كان له‌لایه‌ن ره‌خنه‌گرانی فیلمه‌وه‌ هه‌ڵده‌سه‌نگێنرێن، ئه‌و هه‌ڵسه‌نگاندنه‌ش كه‌بۆ فیلمێك ده‌یكه‌ن ته‌نها ده‌ربرِینی بۆچوونێكی كورته‌، یان هه‌ڵسه‌نگاندنێكی به‌په‌له‌یه‌، ئه‌م هه‌ڵسه‌نگاندنه‌ش كه‌ده‌یكه‌ن زۆرجار به‌نده‌ به‌رِێژه‌ی حه‌زی بینه‌رانی ئه‌م فیلمه‌ كه‌بۆ خۆی ده‌یكاته‌ پێوانه‌یه‌ك.
ره‌خنه‌گر، له‌چوارچێوه‌یه‌كی هونه‌ریدا فیلمه‌كه‌ هه‌ڵده‌سه‌نگێنێت و ده‌ره‌نجام له‌نێوان ئه‌و فیلمانه‌ی كه‌ته‌نها كاریگه‌ریه‌كی بینین و بیستنیان هه‌یه‌ و ئه‌و فیلمانه‌ی به‌های هونه‌ریان پێه‌وه‌ دیاره‌ جیاوازی داده‌نێت، ره‌خنه‌گرێكی وه‌ها كتومت وه‌كو ره‌خنه‌گرێكی ئه‌ده‌بی كه‌هه‌ڵسه‌نگاندنی هه‌موو كتێبه‌كان به‌پێویست دانانێت، پێوانه‌كردن و هه‌ڵسه‌نگاندنی هه‌موو فیلمه‌كان به‌پێویست دانانێت.
ره‌خنه‌گرێكی هه‌ڵكه‌وتوو ده‌بێت كارامه‌ییه‌كی زۆری هه‌بێت، ده‌بێت مێژووی فیلم و گه‌شانه‌وه‌ی هونه‌ری و ته‌كنولۆژیاكه‌ی بناسێت، زانیاری پێویستی له‌باره‌ی بنه‌ما و ته‌كنیكی فیلم هه‌ڵگرتن و دراما نووسی هه‌بووبێت، چونكه‌ زۆرجار فیلم له‌سه‌ر بنه‌مای شێوازه‌ هونه‌ریه‌كانی تر سه‌قامگیره‌، به‌سوودی ره‌خنه‌گرێكی فیلمه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌ده‌بیات و مێژووی هونه‌ر بناسێت.
سه‌ره‌رِای ئه‌وه‌ش كه‌رِه‌خنه‌گرتن له‌فیلم په‌یوه‌سته‌ به‌شێوازه‌ جۆراوجۆره‌كانی ره‌خنه‌ی ئه‌ده‌بی، به‌ڵام هه‌ندێك تایبه‌تمه‌ندی هه‌ن كه‌ له‌هونه‌ره‌كانی تر جیای ده‌كاته‌وه‌، كه‌یه‌كه‌م تایبه‌تمه‌ندی فیلم جووڵه‌یه‌، فیلم به‌هیچ شێوه‌یه‌ك وه‌كو رۆمان، یان به‌رهه‌مێكی هونه‌ری، یان كۆته‌ڵه‌یه‌ك له‌چوارچێوه‌یه‌كدا نامێنێته‌وه‌، به‌و واتایه‌ نییه‌ كه‌رِه‌خنه‌گری فیلم هوشیارییه‌كی كه‌متری به‌پێی ره‌خنه‌گره‌كانی تری هه‌بووبێت، به‌ڵكو ده‌بێت كارامه‌ییه‌كی زیاتر بۆ كاره‌كه‌ی ده‌رببرِێت، جیا له‌وه‌ش فیلم پێویستی به‌كه‌ره‌سه‌ی تایبه‌ت هه‌یه‌، له‌وانه‌ (ژوورێكی تاریك، پرۆجێكتۆرێك، په‌رده‌یه‌ك هه‌روه‌ها خودی فیلمه‌كه‌ش)، ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ واته‌ ره‌خساندنی هه‌لی به‌ده‌ستهێنانی بواره‌كانی لای سه‌ره‌وه‌ گه‌وره‌ترین به‌ربه‌سته‌ له‌به‌رده‌م خوێندكارێكی به‌گرِۆتین.
ته‌نها رێژه‌یه‌كی كه‌م له‌خه‌ڵكی پایته‌خت ده‌توانن سه‌یری فیلمه‌ كلاسیكه‌كان بكه‌ن و ئه‌م ده‌رفه‌ته‌ بۆ خه‌ڵكانی تر نارِه‌خسێت، هه‌ندێجار زۆربه‌ی فیلمه‌ كلاسیكیه‌كانی ئه‌مریكی له‌به‌رده‌ستدا نین، له‌ساڵی (1894) زیاتر له‌(200,000) هه‌زار فیلم له‌ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كاندا دروستكرا، كه‌ته‌نها (20,000) هه‌زار دانه‌ له‌و فیلمانه‌ ماوه‌ته‌وه‌، به‌ده‌ستهێنانی فیلمێكی كلاسیكی بۆ خوێندكاری فێرخوازی سینه‌ما به‌هه‌مان راده‌ دژواره‌ كه‌خوێندكارێكی ئه‌ده‌بیات بیه‌وێت به‌رگێك له‌ئه‌فسانه‌كانی كانته‌ربێری، دون كیشووت، مادام بواری، یان ئۆلیس، بدۆزێته‌وه‌.
سه‌ره‌رِای بارودۆخی نه‌گونجاو بارودۆخه‌كه‌ ئه‌وه‌نده‌ش بێ هیوایی پێیه‌وه‌ دیارنییه‌، تارِاده‌یه‌ك هه‌موو كۆلێجه‌كان، زانكۆكان و خوێندنگه‌كانی دواناوه‌ندی و هه‌ندێك له‌كتێبخانه‌ گشتیه‌كان، پرۆجێكتۆری (16م)یان هه‌یه‌ و ئه‌م رێكخراوانه‌ زۆرجار ئه‌رشیڤی تایبه‌تی فیلمیان هه‌یه‌، له‌و بوارانه‌ی كه‌ئاماده‌كاریه‌كانی نمایشكردنی فیلم له‌به‌رده‌ستدا نییه‌، ده‌كرێت له‌و ناوه‌ندانه‌ی فیلم به‌كرێ ده‌ده‌ن به‌نرخێكی گونجاو كرێ بكه‌ن، لیژنه‌ی فیلم رێگایه‌كی تره‌ بۆ به‌ده‌ستهێنانی فیلمی كلاسیك و سه‌رده‌م، سه‌رچاوه‌یه‌كی تری نه‌گونجاو، به‌ڵام له‌هه‌مان كاتدا كه‌گۆرِێنه‌ربێت ته‌له‌فیزیۆنه‌، سه‌ره‌رِای ئه‌وه‌ی كه‌ ته‌له‌فیزیۆن له‌بواری زه‌مینه‌، راده‌ی كه‌می وێنه‌كان، دابه‌زینی ئاستی مه‌سه‌له‌ی رووناكایی و ره‌نگ ناكرێت بكرێته‌ پێوانه‌یه‌كی گونجاو بۆ فیلم، به‌ڵام بۆ خوێندكارێكی فیلم به‌سووده‌، له‌ورِوه‌وه‌ بواری سه‌ره‌كی ره‌خنه‌ی فیلم كه‌خودی فیلم تارِاده‌یه‌ك له‌به‌رده‌ستی هه‌مواندایه‌.
له‌هه‌ڵسه‌نگاندنی فیلمێكدا، بۆ نموونه‌ كارێكی هونه‌ری، ره‌خنه‌گر جیا له‌وه‌ی ئاگاداری ئه‌وه‌یه‌ كه‌فیلم له‌گه‌لڕ هونه‌ره‌كانی تردا به‌رِواڵه‌ت جیاوازه‌، به‌ڵكو ده‌زانێت دروستكردنی فیلمێك و تێگه‌یشتن لێی كارێكی تایبه‌ته‌، له‌زۆربه‌ی به‌رهه‌مه‌ هونه‌ریه‌كاندا ته‌نها كار و روانگه‌ی تاكه‌كه‌سی گه‌ڵاڵه‌ ده‌كرێت، له‌حاڵێكدا سه‌باره‌ت به‌فیلم ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ جیاوازه‌، فیلم كۆمه‌ڵی چه‌ند هونه‌ر، یان كارێكی هونه‌رییه‌ كه‌گروپێك ئه‌نجامی ده‌ده‌ن و زۆرجار بۆ هێنانه‌دی نمایشنامه‌یه‌ك بۆسه‌ر ته‌ختی شانۆ ده‌بێت سه‌دان كه‌س پێكه‌وه‌ كاربكه‌ن، هه‌روه‌ها ئه‌م بابه‌ته‌ راسته‌ كه‌زۆرجار فیلم كارتێكه‌ری فكری و كه‌سایه‌تی ده‌رهێنه‌ردایه‌.
هه‌ڵبه‌ت خوێندكارێكی به‌شی فیلم سووره‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی بزانێت كێ چ رۆڵێكی له‌فیلمدا هه‌بووه‌،چونكه‌ زۆرجار رۆڵی ده‌رهێنه‌ر بۆ گشت فیلمه‌كه‌ له‌به‌رچاو ده‌گرێت كه‌ له‌بنه‌مادا دوو لقی لێده‌بێته‌وه‌، ئه‌وانیش ده‌رهێنه‌ر ده‌توانێت نیوه‌ پسپۆرِێك دابمه‌زرێنێت تابه‌رپرسیارێتی چاودێریكردن به‌سه‌ر ئه‌كته‌ره‌كان و فیلم هه‌ڵگره‌كاندا بكات، یان خۆی به‌ته‌نهایی ئه‌م به‌رپرسیارێتییه‌ تاكۆتایی له‌ئه‌ستۆ بگرێت.
له‌قۆناغێك له‌مێژووی سینه‌مادا ده‌رهێنه‌ر ته‌نها شاگردێكی ناو ستۆدیۆ بوو، ده‌رهێنه‌ر كه‌سێك بوو كه‌فیلمه‌كه‌ی هه‌ڵده‌بژارد و رێبه‌رایه‌تی ئه‌كته‌ره‌كانی له‌ئه‌ستۆبوو، ده‌رهێنه‌ری بۆ فیلمه‌كان ده‌ستنیشان ده‌كرد كه‌به‌رپرسیارێتیه‌كه‌ی بۆ ئاراسته‌ كردنی فیلم هه‌ڵگر و فێركردنی ئه‌كته‌ره‌كان سنورداربوو، پاشان ئه‌و فیلمانه‌ی تۆمار كرابوو كه‌سێكی تر مۆنتاژی ده‌كرد.
له‌سه‌ره‌تاكانی ده‌یه‌ی (1940)ی.ز، رۆڵی ده‌رهێنه‌ر ئاڵۆگۆرِێكی به‌رچاوی به‌خۆوه‌ بینی و چاودێریكردنی به‌سه‌ر قۆناغه‌ جۆراوجۆره‌كانی فیلمدا زیاتر بووه‌، سه‌ره‌رِای ئه‌وه‌ش زۆر به‌ده‌گمه‌ن روویده‌دا كه‌دوایین برِیار له‌باره‌ی فیلمه‌كه‌ له‌ئه‌ستۆی ئه‌ودا بێت، چونكه‌ ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییه‌ زۆرجار تایبه‌ت به‌به‌رپرسی ستۆدیۆكه‌ بوو، به‌ڵام ورده‌ ورده‌ ده‌رهێنه‌ر بووه‌ فیلم هه‌ڵگرێكی پسپۆرِ، زۆرجار رۆڵی ده‌رهێنه‌ر هاوشێوه‌ی ئه‌ركی ئه‌ندازیارێكی نه‌خشه‌كێشانی بینایه‌، چونكه‌ چاودێر و دارِێژه‌ری قۆناغه‌كانی دابینكردنی فیلمێك بووه‌، بۆ نموونه‌ (ئۆرسێن وێڵز) هه‌م ده‌رهێنه‌ری فیلمی "هاوڵاتی كین"ی له‌ئه‌ستۆ بوو، هه‌م له‌نووسینی سه‌ناریۆی فیلمدا هاوكاری ده‌كرد.
له‌ئه‌وروپادا روانگه‌ی خه‌ڵك به‌رامبه‌ر به‌ده‌رهێنه‌ران رۆشنبیرانه‌تر بوو، له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌م خاڵه‌ له‌ئارادابوو كه‌ده‌رهێنه‌ر زه‌ینێكی خوڵقێنه‌ر و پاڵپشتی فیلمه‌كه‌یه‌، ده‌ره‌نجام ئه‌م روانگه‌یه‌ له‌لایه‌ن ره‌خنه‌گر و ده‌رهێنه‌ری فه‌ره‌نسی (فرانسوا تروفووت) Francois Truffaut له‌بابه‌تێكدا به‌ناوی "سیاسه‌تی نووسه‌ران" به‌رجه‌سته‌كرا و له‌گۆڤاری ته‌شه‌نه‌كردووی "لێ كایێ دوو سینه‌ما" Les Cahiers du Cinema له‌چاپدرا، له‌روانگه‌ی (تروفووت) ده‌رهێنه‌ری راسته‌قینه‌ ده‌بوو نووسه‌رێك بوایه‌، نووسه‌رێك كه‌ به‌ته‌واوی به‌سه‌ر كاره‌ هونه‌ریه‌كانیدا زاڵبێت هه‌م هونه‌رمه‌ندێك بێت كه‌ له‌رِوانگه‌ی تایبه‌تی خۆیه‌وه‌ شتێكی بۆ وتن هه‌بێت و هه‌م ئازادی هونه‌ری هه‌بێت بۆ ده‌رخستنی، ئاكامی روانگه‌ی نووسه‌ر ئه‌وه‌ بوو كه‌ته‌ركیز له‌سه‌ر كاروباری ده‌رهێنه‌ری زیاتر له‌فیلم سه‌رنجی پێدرا، ده‌رهێنه‌ری ئیتالی (برناردۆ برتۆلۆچی) ئه‌م ئاراسته‌یه‌ به‌مشێوه‌یه‌ راڤه‌ ده‌كات:
"من ئه‌و ده‌رهێنه‌رانه‌م خۆش ده‌وێت كه‌ ته‌نها یه‌ك فیلمیان دروستكردووه‌، "گودار" به‌فیلمی "هه‌ناسه‌برِاو" Breathless ده‌ستی پێكرد و به‌درێژایی ژیانی به‌رده‌وام درێژه‌ی به‌و فیلمه‌ ده‌دا، سه‌ره‌رِای ئه‌وه‌ی زۆر فیلمی به‌ناوی جۆراوجۆره‌وه‌ دروستكرد، به‌ڵام هه‌موو ئه‌وانه‌ له‌بوارێكدان و وادیاره‌ فیلمێكه‌ به‌چه‌ند به‌شێكی جۆراوجۆر، كه‌به‌رده‌وام له‌گه‌ڵ یه‌كدان، دروستكردنی فیلم شێوازێكه‌ له‌ژیان، ئه‌گه‌ر ناو و كۆتایی فیلمه‌كه‌ وه‌لانین و له‌پالڕ یه‌ك دایان بنین، ته‌نها رۆڵی كه‌سێك له‌م نێوانه‌دا ده‌ستنیشان ده‌كه‌ین، ئه‌وه‌ش رۆڵی نووسه‌ره‌، كه‌ به‌شێوه‌ی سروشتی گواستراوه‌ته‌وه‌ بۆ تاكه‌كانی ناو فیلمه‌كه‌.•
زۆربه‌ی ئه‌و ده‌رهێنه‌رانه‌ی وه‌كو نووسه‌ر ده‌ناسرێن بریتین له‌(فدریكۆفلینی، ئینگمار بریگمان، میشێلڕ ئه‌نجلۆ، ئه‌نتۆنیۆنی، لۆیی بونۆییل، روبه‌ر برسۆن، ژان رێنوار، ئه‌لفێرێد هیچكاك، ئلێن رنێ، ئه‌ستانلی كوبریك) و هه‌ڵبه‌ت خودی (تروفووت)، به‌ڵام ده‌بێت ئاگاداری ئه‌وه‌ش بین زۆربه‌ی فیلمه‌كان له‌رِوانگه‌ی نووسه‌ره‌وه‌ هه‌ڵناقوڵێن، ئه‌و ده‌رهێنه‌ره‌ی له‌سه‌ر فیلمه‌كه‌ی خۆی چاودێریه‌كی ته‌واوی هه‌بووبێت بوارێكی ده‌گمه‌نه‌، له‌ورِوه‌وه‌ جیا له‌هه‌ندێك بوار كه‌تایبه‌ته‌، فیلم به‌رهه‌می نووسه‌ره‌، ئه‌و مه‌رجه‌ی زیاتر دڵنیاكه‌ره‌وه‌یه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌رِوانگه‌ی جۆراوجۆر له‌دروستكردنی فیلمه‌كه‌دا به‌شدارن.
كاتێك ده‌ڵین فیلمێك فیلمی نووسه‌ر نییه‌ به‌و مانایه‌ نییه‌ كه‌ له‌رِوانگه‌ی هونه‌ریه‌وه‌ شایسته‌ نییه‌، به‌ڵكو مه‌به‌ست ئه‌وه‌یه‌ ده‌بێت ره‌خنه‌گر شێوازی هه‌ڵسه‌نگاندنی خۆی له‌هه‌ندێك بواردا بگۆرِێت، هه‌ڵبه‌ت پێش هه‌موو شتێك كار له‌سه‌ر خودی به‌رهه‌مه‌كه‌ ده‌كات، به‌ڵام ره‌نگه‌ ده‌یه‌وێت به‌رپرسیارێتی و ئه‌ركی تاكه‌كان له‌به‌شه‌ جۆراوجۆره‌كانی دروستكردنی فیلمه‌كه‌دا ده‌ستنیشان بكات،وه‌ك (كێ فیلم نامه‌كه‌ی نووسیوه‌، كێ ده‌رهێنه‌ری بووه‌، كێ فیلمه‌كه‌ی هه‌ڵگرتووه‌، كێ مۆسیقای ناوه‌رِۆكه‌كه‌ی دروست كردووه‌ و ده‌ره‌نجام كێ ئه‌وه‌ی دروست كردووه‌، كێ مۆسیقای ناوه‌رِۆكه‌كه‌ی دروست كردووه‌ و له‌ئاكامدا كێ به‌رهه‌می هێناوه‌).
هه‌رچه‌ند ره‌خنه‌گر ده‌ستنیشانی ده‌كات كه‌نووسه‌ر دوایین شێوازی فیلمه‌كه‌ دیاری ده‌كات، به‌ڵام به‌لایه‌وه‌ زۆر گرنگه‌ ئاگاداری كاری كه‌سه‌كان بێت كه‌ له‌فیلمه‌كه‌دا هاوكاریان كردووه‌، سه‌ره‌رِای ئه‌وه‌ش نووسه‌ر ئه‌و هه‌له‌ بۆ ره‌خنه‌گر دابینده‌كات فیلمه‌كه‌ وه‌ك رۆمانێك هه‌ڵبسه‌نگێنێت، به‌ڵام ده‌بێت ره‌خنه‌گر خۆی به‌دوور بگرێت له‌خۆشه‌ویستی و ده‌مارگیری به‌رامبه‌ر به‌ده‌رهێنه‌ر، له‌دوایین شیكردنه‌وه‌دا ئه‌و شته‌ی ئاره‌زوومان بۆ فیلمه‌كه‌ ده‌رده‌خات خودی به‌رهه‌مه‌كه‌یه‌، نه‌ك نووسه‌ره‌كه‌ی، سه‌رده‌مانێك (دی. ئه‌یچ، لارنێس) ده‌یوت: "گوێ بده‌نه‌ ئه‌و شته‌ی ده‌وترێت نه‌ك بێژه‌ری قسه‌كه‌".
بۆ هه‌ڵسه‌نگاندنی فیلمێك، خوێندكارێكی سوور له‌سه‌ر فیلم روبه‌رِوی شێوازی سه‌ره‌كی ره‌خنه‌گرتن ده‌بێته‌وه‌، كه‌یه‌كێكیان رواڵه‌ت بینین و ئه‌ویتر له‌ناوه‌رِۆك روانینه‌، ئه‌و ره‌خنه‌گره‌ی فیلمه‌كه‌ به‌شێوازی له‌رِواڵه‌ت بینین وه‌كو دیارده‌یه‌كی كۆمه‌ڵناسی هه‌ڵده‌سه‌نگێنێت زۆرجار له‌باره‌ی بیرۆكه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی، وره‌یی و فه‌لسه‌فی خوێندنه‌وه‌ی ده‌كات، شێوازی له‌ناوه‌رِۆك روانین زۆرجار له‌ده‌ربرِێكی بنه‌وانه‌یی كه‌مه‌به‌ستی راڤه‌ی فیلم، یان دۆزینه‌وه‌ی هۆكاری ده‌ركه‌وتنیه‌تی كه‌ڵك وه‌رده‌گرێت، بۆ نموونه‌ ره‌نگه‌ ره‌خنه‌گرێك هه‌ولڕ بۆ هۆهێناوه‌ی ئه‌م بابه‌ته‌ بدات، كه‌بارودۆخی ناله‌باری پاش شه‌رِی جیهانی دووهه‌م هۆكاری ده‌ركه‌وتنی شه‌پۆلی فیلمه‌ نیۆرئالیزمه‌، وه‌كو فیلمی (بۆیه‌چی له‌ساڵی 1948) و فلیمی (دز و پاسكیل له‌ساڵی 1948) و (زه‌وی ده‌له‌رزێته‌وه‌ له‌ساڵی 1948)، كه‌تیایاندا مرۆڤه‌ هه‌ژاره‌كان پیشانده‌دات به‌بۆنه‌ی شه‌رِێكی جیهانیه‌وه‌ تووشی فه‌قیری هاتوون، بێگومان شێوازی رواڵه‌ت بینینی فیلم زانیاری زۆر به‌ده‌سته‌وه‌ ده‌دات، به‌ڵام ناوه‌رِۆكه‌كه‌ی به‌شێوه‌یه‌كه‌ كه‌توانای چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی هونه‌ری سه‌ره‌كی وه‌كو شیكردنه‌وه‌ و لێوردبوونه‌وه‌، لێكدانه‌وه‌ و هه‌ڵسه‌نگاندن نییه‌.
له‌لایه‌كی تره‌وه‌ شێوازی ناوه‌رِۆك بینینی فیلم تارِاده‌یه‌ك پێگه‌ی مێژوویی، ئه‌خلاقی و بیركردنه‌وه‌ كه‌به‌رهه‌می سه‌رباس تیایدا ته‌واوكراوه‌ هه‌ڵیده‌سه‌نگێنێت، به‌ڵام گرنگیه‌كی لاوه‌كی بۆ ئه‌م تێبینیانه‌ داده‌نێت، له‌شێوازی ناوه‌رِۆك بینیندا سه‌رنجی به‌رپرسیارێتی سه‌ره‌كی ره‌خنه‌گر ده‌خرێته‌ سه‌ر لایه‌نی هونه‌ری فیلمه‌كه‌.
له‌م به‌شه‌دا شه‌ش شێوازی ره‌خنه‌گرتن له‌فیلم هه‌ڵده‌سه‌نگێنرێت، له‌سه‌ره‌تادا دوو شێوازی رواڵه‌ت بینین خوێندنه‌وه‌ی بۆ ده‌كرێت: "فیلم و كۆمه‌ڵگا" و "فیلم و بیر ورِا"، بۆ شرۆڤه‌كردنیان نموونه‌یه‌ك ده‌هێنرێته‌وه‌، پاشان چوار شێوازی ناوه‌رِۆك بینین هه‌ڵده‌سه‌نگێنرێت: "پیشه‌سازی نوێ له‌فیلمدا"، "دۆخی روتینی، شێواز و شوێنگه‌ی فیلمه‌كه‌"، "شێواز و شێوه‌ناسی له‌فیلمدا" و "هه‌ڵسه‌نگاندنی فیلم"، دوو نموونه‌ بۆ ئه‌م شێوازانه‌ ده‌هێنین.
شه‌ش شێواز، كه‌ به‌تایبه‌تی له‌م به‌شه‌دا باسی لێیه‌وه‌ ده‌كرێت، ته‌نها شێوه‌كانی هه‌ڵسه‌نگاندنی فیلمێكی دكۆمێنتاری نین، جیا له‌وه‌ له‌وانه‌یه‌ خوێندكاری فیلم بیه‌وێت هه‌لێكی تر له‌به‌رچاو بگرێت، وه‌كو (شیكردنه‌وه‌ی كه‌سایه‌تیه‌كان، فیلمه‌كه‌ وه‌كو به‌رپه‌رچی سه‌رده‌مێكی مێژوویی، روانگه‌، دروستكردن و دانانی مۆسیقاكه‌ی). ده‌ره‌نجام ره‌خنه‌گر به‌بێ له‌به‌رچاو گرتنی ئه‌و شێوازه‌ی هه‌ڵیده‌بژێرێت ده‌بێت ئاگاداری ئه‌وه‌ بێت پێوانه‌ی سه‌ره‌كی خودی فیلمه‌كه‌یه‌ و شیكردنه‌وه‌ و لێكدانه‌وه‌ی ده‌بێت به‌گوێره‌ی خودی فیلمه‌كه‌ پێكبێت، باشترین ره‌خنه‌گرانی فیلم له‌سه‌ر ئه‌و باوه‌رِه‌ن كه‌رِوانگه‌یان تارِاده‌یه‌ك گرنگیه‌كی كه‌متری له‌خودی فیلمه‌كه‌ هه‌یه‌ كه‌ له‌باره‌یه‌وه‌ ده‌ینووسن.
دواین پێنج بابه‌تم له‌ یانه‌ی هه‌ڵاتنی گه‌وره‌

  وه‌ڵام دانه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ده‌ق كردن
كۆن 28-08-2012, 01:59 PM   #2
DaNa 98
متمانه‌ پێ‌ كراو له‌لایه‌ن به‌ریوه‌به‌رایه‌تى
 
وێنه‌ی ئه‌ندامی DaNa 98
سه‌ره‌كی

دةست خوش سةركةوتوبيت بةقوربان
دواین پێنج بابه‌تم له‌ یانه‌ی هه‌ڵاتنی گه‌وره‌

واژوو :
سلاو هاورێیان من دوباره‌ به‌هۆی خوێندنه‌وه‌ ماوه‌ی سالێك له‌یانه‌ دا ئه‌برێم
زۆرزۆرناخۆشه‌ به‌لام ناچارییه‌ بۆیه‌ گه‌ردنم ئازابكه‌ن و گه‌ردنتان ئازابیت هه‌موتانم خۆش ئه‌ویت وه‌كوچاوم به‌هیوای دیدار




چاوه‌روان بن


خواتان له‌گه‌ل
  وه‌ڵام دانه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ده‌ق كردن
كۆن 30-08-2012, 12:15 AM   #3
Renas Mohamad
شانازی پێكراو له‌لایه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تى
 
وێنه‌ی ئه‌ندامی Renas Mohamad
سه‌ره‌كی

دةستت خؤشبيت بؤ ئةم زانياريانة بةهيواى بةردةواميت
دواین پێنج بابه‌تم له‌ یانه‌ی هه‌ڵاتنی گه‌وره‌

واژوو :
نه‌ڕووخاوم

  وه‌ڵام دانه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ده‌ق كردن
زیاد كردنی وه‌ڵام

ماڵپه‌ڕه‌ هه‌ڵواسراوه‌كان (بووكمارك)

ئامرازه‌كانی بابه‌ت
شێوازه‌كانی نیشاندان

یاسای په‌یام
ناتوانی بابه‌تی نوێ بنووسی
ناتوانی وه‌ڵام بۆ بابه‌ت بنووسی
ناتوانی فایله‌كانت باربكه‌ی
ناتوانی به‌شداریه‌كانت چاك بكه‌ی

BB codeچالاكه‌
خه‌نده‌كان چالاكه‌
كۆد [IMG] چالاكه‌
كۆد HTML ناچالاكه‌

گواستنه‌وه‌ی خێرا


ئێستا كاتژمێر : 12:13 PM به‌كاتی كوردستان

 

Designed by : NeroSoft Group

Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000-2009, Jelsoft Enterprises Ltd KD